نگار زهرایی – فارغالتحصیل مدرسه نقد «جامجم»
فیلم «یک برادر و هفت خواهر و برادر» آگاهانه از زبان بصری از تقویت مضمون مسئولیت خانوادگی استفاده میکند.
فیلم «یک برادر و هفت خواهر و برادر»، درامی خانوادگی محصول سال ۲۰۲۴ کشور اندونزی، بهنویسندگی و کارگردانی یاندی لورنس است. بازیگرانی همچون چیکو کورنیاوان، آماندا راولس، فاتح اونرو، فریاناشیفا جایواردانا، نادیف اچ.اس، کاوای لابیبا، رینگو آگوس رحمان و نیکن انجانی در این فیلم به ایفای نقش پرداختهاند.
یک برادر و هفت خواهر و برادر، براساس سریالی بههمین نام محصول سال ۱۹۹۶ ساخته شده است. این اثر ۷ دسامبر ۲۰۲۴ بهعنوان فیلم اختتامیه جشنواره آسیایی بهنمایش درآمد و ۲۳ ژانویه ۲۰۲۵ در سینماهای اندونزی اکران شد. پس از ۱۷ روز از اکران، بیش از یک میلیون فروش بلیت داشت. فیلم داستان مردی جوان به نام موکو را روایت میکند، که در آغاز زندگیاش مسیر روشنی برای آینده حرفهای دارد. او دانشجوی رشته معماری است و قصد دارد برای ادامه تحصیل و زندگی بهتر به خارج برود. در روز دفاع پایاننامهاش به او خبر میدهند خواهرش، آگنس هنگام زایمان و شوهرخواهرش آتمو بهدلیل حمله قلبی بهطور ناگهانی فوت کردهاند. موکو ناگهان متوجه میشود که مسئولیت نگهداری از هفت خواهرزاده و برادرزادهاش که کوچکترین آنها تازه بهدنیا آمده بر دوشش افتاده است.
این فیلم را میتوان از لحاظ کادر و ترکیببندی تحلیل کرد؛ زیرا فیلم آگاهانه از زبان بصری برای تقویت مضمون «مسئولیت، فشار خانوادگی و بلوغ اجباری» استفاده میکند. یکی از الگوهای تکرارشونده فیلم، قراردادن شخصیت اصلی در قابهای شلوغ و فشرده است. کارگردان از کادربندی بهعنوان ابزار نمایش فشار و مسئولیت استفاده کرده است. عمده فیلم را قابهای مدیومشات و لانگشات تشکیل و چند شخصیت را همزمان در قاب نشان میدهد. کاراکتر موکو معمولا در مرکز یا جلوی قاب است اما فضای شخصی ندارد؛ خواهر و برادرها اطرافش را پر میکنند. این نوع قاببندی حس «محاصرهشدن» و بار مسئولیت دائمی را منتقل میکند. قابها نهتنها فضا، بلکه وضعیت روانی شخصیت را نشان میدهند. فیلم تمایل زیادی به قابهای بسته دارد. در خانه، اغلب دیوارها، چارچوب درها و پنجرهها در تصاویر بسته دیده میشوند. همچنین شخصیتها در وضعیت قابدرقاب قرار میگیرند؛ قاب پنجره، آینه یا قرارگرفتن بین دو ستون یا در. این نوع قاببندی حس گرفتاری، محدودیت و نبود راه فرار را تشدید میکند، بهویژه برای شخصیت اصلی که زندگیاش به خانواده گره خورده است. در بسیاری از صحنهها، قاببندی متقارن نیست؛ بهطوریکه شخصیت اصلی در یک سمت قاب قرار میگیرد و فضای خالی و عناصر در سمت دیگر دیده میشوند. این ترکیببندی موجب عدم تعادل بصری نیز میشود که نشاندهنده ناپایداری زندگی شخصیت، یکسان نبودن وضعیت و ناهماهنگی بین خواستههای شخصی و وظایف خانوادگی است. فیلم بهشکل هدفمندی از عمق میدان استفاده میکند و اغلب سه لایه تصویر فعالند. خواهر و برادرها در پسزمینه حضور دارند، حتی وقتی تمرکز روی شخصیت اصلی است که این نوع ترکیببندی به این معناست که حتی وقتی شخصیت اصلی تنهاست، خانواده از او جدا نمیشود، زیرا بهطور بصری در بکگراند حضور دارند. در صحنههای شلوغ خانوادگی، دوربین معمولا ثابت یا دارای حرکتی بسیار محدود است. شخصیتها وارد قاب و از آن خارج میشوند ولی دوربین آنها را دنبال نمیکند. این انتخاب، حس آشفتگی را منتقل میکند. کادربندی و قاببندی در این فیلم صرفا زیباییشناسانه نیست، بلکه کاملا در خدمت روایت است.